Airco als warmtepomp 2026: kosten, COP & installatie

Een moderne split-unit airco is meer dan een koelmachine — hij kan ook verwarmen, en dat vrij efficiënt. In bepaalde situaties is een airco als warmtepomp de slimste én goedkoopste manier om te verwarmen. In dit artikel alles over de combinatie airco + warmtepomp.

Hoe werkt een airco als warmtepomp?

Een moderne split-unit airco (ook wel lucht-lucht warmtepomp of reversible airco genoemd) kan zowel koelen als verwarmen. De technologie is dezelfde als bij een lucht-water warmtepomp, maar in plaats van water te verwarmen, verwarmt het systeem de lucht direct.

Modus	Werking	Efficiëntie
Koelmodus (zomer)	Warme binnenlucht → warmte naar buiten	EER 3,0–5,0
Verwarmingsmodus (winter)	Warmte uit buitenlucht → naar binnenlucht	COP 2,5–4,5

Verschil met een klassieke lucht-water warmtepomp:

• Lucht-lucht (airco): verwarmt de lucht direct via binnenunit — goedkoper, sneller
• Lucht-water: verwarmt water voor radiatoren of vloerverwarming — completer, maar duurder

Wanneer is een airco als warmtepomp zinvol?

Situatie	Airco als WP zinvol?	Reden
Appartement of kleine woning	Ja	Lage kosten, geen radiatoren nodig
Slaapkamer of woonkamer bijverwarmen	Ja	Eenvoudige tussenoplossing
Geen HR-ketel of als aanvulling	Ja	Vervangt deels gasverwarming
Volledige woning verwarmen (> 100 m²)	Niet ideaal	Luchtverwarming ongelijkmatig in grote woning
Woning met vloerverwarming	Nee	Lucht-water pomp veel beter
Woning met radiatoren	Beperkt	Airco vult aan maar vervangt niet volledig

Ideaal voor:

• Mensen die ook zomers willen koelen
• Appartementseigenaren zonder cv-systeem
• Bijverwarmen van een specifieke ruimte (thuiskantoor, slaapkamer)
• Tussenoplossing voor bewoners die over 5 jaar een hybride warmtepomp willen

Kosten split-unit airco/warmtepomp 2026

Aanschaf + installatiekosten

Systeem	Capaciteit	Ruimte	Kosten
Klein single split	2,5 kW (9000 BTU)	20–30 m²	€1.200–€1.800
Medium single split	3,5 kW (12000 BTU)	30–45 m²	€1.500–€2.200
Groot single split	5 kW (18000 BTU)	45–65 m²	€1.800–€2.800
Multi-split 2 kamers	2× 2,5 kW	2 ruimtes	€3.000–€5.000
Multi-split 3 kamers	3× 2,5 kW	3 ruimtes	€4.500–€7.500

Installatiekosten zijn inclusief: buitenunit montage, leidingset, gaten boren, elektrisch aansluiting.

Bijkomende kosten

Post	Kosten	Wanneer
Extra leidinglengte (>5 meter)	€30–€50 per meter	Ver van buitenmuur
Decoratieve leidingbedekking	€50–€200	Esthetische wens
STEK-gecertificeerde installateur	Inbegrepen	Verplicht bij koelmiddel
Drainagepomppje (geen zwaartekrachtafvoer)	€100–€200	Binnenunit laag

Efficiëntie vergelijking: airco vs. CV-ketel vs. warmtepomp

Verwarmingssysteem	Efficiëntie	Kosten per kWh warmte
Elektrische verwarming	COP 1,0	€0,26
Airco/warmtepomp (bij -5°C)	COP 2,0–2,5	€0,10–€0,13
Airco/warmtepomp (bij 7°C)	COP 3,0–4,0	€0,07–€0,09
HR-ketel (gas)	107%	€0,11 (bij €1,10/m³ gas)
Hybride WP (water)	COP 3,5–4,5	€0,06–€0,07

Conclusie: een moderne airco/warmtepomp is bij temperaturen boven 0°C goedkoper dan gas. Onder -5°C nadert het gelijke kosten.

Besparing op gas bij gebruik als warmtepomp

Een split-unit airco die één woonkamer verwarmt (30 m²) in plaats van de cv-ketel:

Post	Bedrag
Gaskostenbesparing (ruimte 30 m², 1.500 uur/jaar)	€250–€400/jaar
Extra stroomkosten airco (bij COP 3,0)	−€100–€180/jaar
Netto besparing	€100–€280/jaar

Terugverdientijd (installatie €1.800, netto besparing €200/jaar): ~9 jaar.

Maar dit rekent de koelwaarde nog niet mee: zonder de airco had je ‘s zomers mogelijk een mobiele airconditioner gekocht (€200–€500/jaar huur of aankoop). Meenemen geeft een terugverdientijd van 5–7 jaar.

Populaire merken airco/warmtepomp 2026

Merk	Sterk punt	COP (7°C buiten)	Prijs range
Daikin	Betrouwbaarheid, stille units	3,5–4,5	Midden-hoog
Mitsubishi Electric	Laag geluidsnieau, -25°C werking	3,5–4,3	Midden-hoog
LG	Beste prijs/kwaliteit	3,2–4,0	Midden
Samsung WindFree	Windvrije luchtstroom, comfort	3,3–4,2	Midden-hoog
Panasonic	Betrouwbaar, Europese productie	3,4–4,2	Midden
Tosot/Gree	Goedkoopste optie	2,8–3,5	Laag-midden

Aanbeveling: kies bij gebruik als warmtepomp voor een merk met bewezen werking bij lage buitentemperaturen (tot -15°C of lager). Daikin en Mitsubishi Electric zijn hierin sterk.

ISDE-subsidie voor airco als warmtepomp

Een standalone split-unit airco (lucht-lucht warmtepomp) valt in de meeste gevallen niet onder ISDE. De ISDE is gericht op lucht-water systemen die het radiatorencircuit of tapwater verwarmen.

Uitzondering: in sommige gevallen is een all-air systeem (vloer- of plafondunits die ook radiatoren vervangen) ISDE-aanvraagbaar. Raadpleeg de RVO-apparatenlijst.

Wel beschikbaar: 0% BTW op de airco als die ook als verwarmingssysteem fungeert — dit is echter afhankelijk van de definitie en BTW-interpretatie. Vraag je installateur om advies.

Lucht-lucht vs. lucht-water: wat kies je?

	Lucht-lucht (airco)	Lucht-water (warmtepomp)
Koeling	Ja	Soms (actieve of passieve koeling)
Verwarming	Lucht direct	Via radiatoren/vloerverwarming
Warmtapwater	Nee	Ja
Kosten	€1.500–€5.000	€8.000–€18.000
ISDE-subsidie	Nee/beperkt	Ja (€1.925–€5.225)
Geschikt voor hele woning	Beperkt	Ja
Installatie complexiteit	Laag	Hoog

Kies lucht-lucht (airco) als:

• Je ook wil koelen in de zomer
• Je appartement hebt of een kleine woning
• Je budget beperkt is
• Je een tussenoplossing wil voor een specifieke ruimte

Kies lucht-water als:

• Je de hele woning wil verwarmen
• Je ook tapwater wil verduurzamen
• Je ISDE-subsidie wil benutten
• Je op lange termijn van gas af wil

Geluid en burenruzie

Een buitenunit maakt lawaai — dit is een veelgesteld thema. Typische geluidswaarden:

Situatie	Geluidsniveau	Vergelijkbaar met
Buitenunit in koelmodus	45–55 dB	Normale conversatie
Buitenunit in verwarmingsmodus	48–58 dB	Drukke kantooromgeving
Buitenunit hoog vermogen	55–65 dB	Stofzuiger van afstand

Regels:

• Geen bouwvergunning nodig als buitenunit aan achterkant woning en niet hoger dan 1 m boven daklijn
• Aan voorzijde: soms vergunning nodig (check gemeente)
• Geluidseis: max 40 dB(A) op 5 m afstand van buurmansgrens (richtlijn)

Onderhoud airco/warmtepomp

Activiteit	Frequentie	Kosten
Filters reinigen	Maandelijks	Zelf, €0
STEK-gecertificeerde inspectie	Jaarlijks	€80–€150
Koudemiddel controleren	Elke 2–3 jaar	Inbegrepen in inspectie
Buitenunit reinigen (lamellen)	Jaarlijks	Zelf of €50–€100

Levensduur: goed onderhouden airco/warmtepomp gaat 12–18 jaar mee.

Veelgestelde vragen

Kan een airco de hele woning verwarmen? Één unit kan één grote ruimte of open woongedeelte goed verwarmen. Voor meerdere kamers is een multi-split systeem nodig. Een vrijstaand huis van 150 m² volledig verwarmen met lucht-lucht is minder efficiënt dan met een lucht-water systeem.

Werkt een airco als het buiten vriest? Moderne Inverter-airco’s werken tot -15°C of lager (Daikin/Mitsubishi). Bij lagere temperaturen daalt de COP naar 2,0–2,5, maar het systeem werkt. Goedkope modellen kunnen uitvallen onder -5°C.

Is een airco energiezuiniger dan mijn cv-ketel? Bij buitentemperaturen boven 0°C: ja (COP >3 vs. gas-COP 1,07). Bij strengere vorstperioden is het vergelijkbaar of iets duurder. Op jaarbasis is een goede airco als warmtepomp goedkoper dan gas.

Heeft een airco een koudemiddelcertificering nodig? Ja. Installatie en onderhoud moeten worden uitgevoerd door een STEK-gecertificeerde installateur — dit is wettelijk verplicht in Nederland voor systemen die fluorhoudende koudemiddelen bevatten.

Kan ik de airco ook als ontvochtiger gebruiken? Ja. Airco’s ontvochtigen de lucht bij koeling. Dit is nuttig bij vochtige zomers. Bij het verwarmen is er soms droogteprobleem — zie WTW-opmerking hierboven.

COP-waarden per merk: concrete vergelijking

De COP (Coefficient of Performance) is de maatstaf voor efficiëntie bij verwarmen. Een COP van 3,5 betekent dat je voor elke 1 kWh stroom 3,5 kWh warmte krijgt. Hieronder de werkelijke COP-waarden per merk bij realistische buitentemperaturen:

Merk / Model	COP bij +7°C	COP bij 0°C	COP bij −7°C	Minimale werktemperatuur	Geluidsklasse (buitenunit)
Daikin Emura 3	4,6	3,5	2,8	−25°C	47 dB(A)
Daikin Stylish	4,4	3,3	2,6	−20°C	48 dB(A)
Mitsubishi Electric MSZ-LN	4,7	3,6	2,9	−25°C	45 dB(A)
Mitsubishi Electric MSZ-HR	4,2	3,1	2,4	−15°C	49 dB(A)
LG Artcool	4,3	3,2	2,5	−20°C	48 dB(A)
Samsung WindFree Comfort	4,5	3,4	2,7	−20°C	46 dB(A)
Panasonic Etherea	4,4	3,3	2,6	−20°C	47 dB(A)
Tosot / Gree	3,8	2,8	2,0	−15°C	52 dB(A)

COP-waarden zijn gebaseerd op EN14825-metingen bij A7/W20 (buitenlucht 7°C, binnentemperatuur 20°C doel). Werkelijke waarden kunnen afwijken afhankelijk van installatie en gebruik.

Wat dit betekent voor je energiekosten:

• Bij COP 4,5 en stroomtarief €0,26/kWh kost 1 kWh warmte: €0,26 ÷ 4,5 = €0,058
• Bij COP 2,5 (koud winterweer) kost 1 kWh warmte: €0,26 ÷ 2,5 = €0,104
• Een HR-ketel op gas: 1 kWh warmte kost €1,10 ÷ 9,77 ÷ 1,07 = €0,105

Op koude dagen is de airco-warmtepomp dus vergelijkbaar met gas. Op milde dagen (COP >3) is hij duidelijk goedkoper.

Koeling in de zomer vs. verwarming in de winter: efficiëntie

Een airco/warmtepomp functioneert in beide seizoenen, maar de efficiëntie verschilt:

Modus	Buitentemperatuur	EER/COP	Kostenefficiëntie
Koeling (zomer)	25°C buiten	EER 4,5–5,5	€0,047–€0,058 per kWh koude
Koeling (zomer, warm)	35°C buiten	EER 2,5–3,5	€0,074–€0,104 per kWh koude
Verwarming (lente/herfst)	10°C buiten	COP 4,0–5,0	€0,052–€0,065 per kWh warmte
Verwarming (winter, mild)	2°C buiten	COP 3,0–3,5	€0,074–€0,087 per kWh warmte
Verwarming (winter, koud)	−5°C buiten	COP 2,0–2,5	€0,104–€0,130 per kWh warmte

Conclusie: een airco/warmtepomp is het meest efficiënt in de lente en herfst — precies wanneer je de meeste verwarmingsuren hebt in een gematigde woning. In de zomer levert koeling extra waarde, want dan heeft het apparaat al zijn terugverdienpotentieel bewezen.

Seizoensrendement (SCOP): het gemiddelde verwarmingsrendement over het hele stookseizoen in Nederland ligt voor een goede airco/warmtepomp op SCOP 3,5–4,2. Dit is de meest eerlijke maat voor vergelijking.

Welke ruimtes zijn geschikt: berekening per m²

Niet elke ruimte is even geschikt voor een airco/warmtepomp. Gebruik deze richtlijnen voor de capaciteitsberekening:

Vuistregel: 75–100 W per m² voor een gemiddeld geïsoleerde woning.

Ruimte	Oppervlak	Benodigde capaciteit	Aanbevolen unit
Kleine slaapkamer	10–15 m²	0,75–1,5 kW	2,5 kW (kleinste beschikbaar)
Grote slaapkamer	15–20 m²	1,1–2,0 kW	2,5 kW single split
Woonkamer, klein	25–35 m²	1,9–3,5 kW	3,5 kW single split
Woonkamer, middelgroot	35–50 m²	2,6–5,0 kW	5 kW single split
Woonkamer, groot / open keuken	50–70 m²	3,8–7,0 kW	7 kW single split
Gehele begane grond (open woning)	70–100 m²	5,3–10 kW	Multi-split of 9–10 kW unit

Aanpassingsfactoren:

• Slechte isolatie of veel glas: +25–40% capaciteit
• Topvloer of dakruimte: +20–30% capaciteit
• Hoge plafonds (>3 m): +15–20% capaciteit
• Zonnige oriëntatie (zuidgevel, groot raam): +15% voor koeling

Voorbeeld berekening thuiskantoor (18 m², slecht geïsoleerd, grote zuidgevel):

• Basis: 18 × 85 W = 1.530 W
• Correctie slechte isolatie: × 1,30 = 1.989 W
• Correctie zuidgevel: × 1,15 = 2.288 W
• Keuze: 2,5 kW unit (kleinste beschikbare single split) is voldoende

Installatievereisten: buitenunit en stroomaansluiting

Voor een vlekkeloze installatie moet je rekening houden met technische eisen:

Buitenunit plaatsing

Wettelijke eisen (vergunningvrij):

• Buitenunit aan de achterzijde van de woning: geen vergunning nodig
• Hoogte boven maaiveld: minimaal 0,5 m (muis/bladbescherming)
• Afstand tot perceelsgrens: geen wettelijke minimum, maar houd rekening met geluid voor buren (richtlijn 40 dB(A) op 5 m)
• Aan de voorzijde: check met gemeente (lokale welstandsnota)

Technische aanbevelingen buitenunit:

• Monteer nooit in een besloten ruimte of nis zonder luchtcirculatie (performance verlies 20–40%)
• Minimale vrije ruimte voor en achter de unit: 50 cm
• Hoogte boven dak (bij dakplaatsing): minimaal 20 cm
• Bij meerdere units: minimale onderlinge afstand 50 cm
• Voorzieningsloze ondergrond of beugelmontage (trillingdempers aanbevolen)

Elektrische aansluiting

Unit capaciteit	Benodigde aansluiting	Zekering	Kabeldoorsnede
2,5–3,5 kW	230V / 1-fase	16A	2,5 mm²
5–7 kW	230V / 1-fase	20A	4 mm²
9–12 kW	400V / 3-fase	16A per fase	2,5 mm²
Multi-split (2–3 kamers)	230V of 400V	20–25A	4–6 mm²

Praktisch: controleer of je meterkast ruimte heeft voor een extra groep. Bij oudere woningen (voor 2000) is de meterkast soms te klein — rekening houden met extra kosten voor meterkastuitbreiding (€200–€600).

Mono-split vs. multi-split: kosten vergelijking

Kenmerk	Mono-split (1 ruimte)	Multi-split 2 kamers	Multi-split 3 kamers
Installatie inclusief units	€1.500–€2.800	€3.000–€5.000	€4.500–€7.500
Buitenunits	1	1	1
Binnenunits	1	2	3
Flexibiliteit per kamer	Beperkt	Per kamer regelbaar	Per kamer regelbaar
Efficiëntie (SCOP)	Hoog	Iets lager	Lager bij gedeeltelijk gebruik
Onderhoud	Eenvoudig	Iets meer	Meer
SCOP bij 1 van 3 kamers actief	Niet van toepassing	Relatief laag	Laag (compressor loopt voor 1 kamer)

Multi-split nadeel dat weinig besproken wordt: bij een multi-split systeem draait de buitenunit (compressor) voor alle binnenunits. Als je maar 1 van 3 kamers verwarmt, draait de compressor toch op een bepaald minimumvermogen — de efficiëntie per kamer is dan lager dan bij een dedicated mono-split per kamer.

Wanneer multi-split kiezen:

• Je wilt slechts 1 buitenunit (esthetisch of beperkte buitenruimte)
• Alle kamers worden regelmatig gelijktijdig gebruikt
• Beschikbare dakruimte of gevelruimte is beperkt

Wanneer meerdere mono-splits kiezen:

• Kamers worden onafhankelijk van elkaar gebruikt
• Je installeert gefaseerd (nu 1 kamer, later meer)
• Maximale efficiëntie per ruimte is prioriteit